Pierwszy dzień Dolnośląskiego Kongresu Pamięci Narodowej za nami
21 września rozpoczął się Dolnośląski Kongres Pamięci Narodowej organizowany przez wrocławski oddział IPN. Wydarzenie odbywa się w Hali Stulecia i przyciąga szerokie grono odbiorców — od dzieci, przez młodzież, po dorosłych i seniorów. Całość trwa dwa dni.
„Historia mówi przez pokolenia”
Kongres to unikalne miejsce spotkania nauki, edukacji i kultury. To wyjątkowe wydarzenie skierowane jest do odbiorców w każdym wieku. Celem Dolnośląskiego Kongresu Pamięci Narodowej jest przybliżenie najnowszej historii Polski w atrakcyjnej i różnorodnej formie: poprzez gry edukacyjne, wystawy multimedialne, panele dyskusyjne, warsztaty, przedstawienia i rekonstrukcje historyczne. To podróż przez historię, która przemawia zarówno do osób pamiętających wydarzenia XX wieku, jak i do młodzieży, która korzysta z nowoczesnych technologii i uczy się poprzez multimedia, zabawę i twórcze warsztaty.
W programie są m.in. zajęcia i turniej budowania z klocków Lego, strefa opowiadająca historię wrocławskich krasnoludków czy Strefa Nowych Technologii. Kongres Pamięci Narodowej to odpowiedź na wyniki badań społecznych zleconych przez IPN, które pokazały potrzebę szerszego i bardziej przystępnego przedstawiania dziejów Polski.
“Historia mówi przez pokolenia” – pod tym hasłem Oddział Instytutu Pamięci Narodowej we Wrocławiu zaprasza na Dolnośląski Kongres Pamięci Narodowej, który odbędzie się 21–22 września 2026 r. w Hali Stulecia we Wrocławiu.
Edukacja historyczna w nowym formacie
Kongres Pamięci Narodowej nie jest typową konferencją naukową. To wielowymiarowe wydarzenie, które za pomocą różnorodnych i niekonwencjonalnych sposobów opowiadania o przeszłości uwrażliwia gości na wydarzenia, które toczą się dziś. Uczestnicy spotykają się z historią poprzez doświadczanie, rozmowy i zabawę.
Pierwszy dzień Dolnośląskiego Kongresu Pamięci Narodowej
W uroczystej inauguracji Kongresu uczestniczyli m.in. zastępcy prezesa IPN dr Mateusz Szpytma i dr hab. Krzysztof Szwagrzyk, przewodniczący Kolegium IPN prof. dr hab. Tadeusz Wolsza, parlamentarzyści, przedstawiciele władz państwowych i samorządowych, korpusu dyplomatycznego, służb mundurowych, instytucji naukowych, muzealnych, archiwalnych, kulturalnych i społecznych, a także duchowni, kombatanci, Sybiracy oraz przedstawiciele środowisk pielęgnujących pamięć o najnowszej historii Polski.
Uroczyste otwarcie miało miejsce o godzinie 10. Wydarzenie rozpoczęło się równolegle z trwającymi prelekcjami dla uczniów, warsztatami w Strefie Nowych Technologii czy spektaklami dla dzieci. Od tego momentu w Hali Stulecia nie było chwili, w której nie trwałyby edukacyjne zajęcia, panele i warsztaty.
Inaugurację poprowadziła Joanna Dzieniszewska. Po wstępnym przywitaniu gości, głos zabrał dr hab. Kamil Dworaczek – dyrektor Oddziału IPN we Wrocławiu. Zwrócił on uwagę na proces kształtowania się powojennej tożsamości regionu, a także na trwające po 1989 r. odzyskiwanie i odkłamywanie jego historii:
Dzisiaj historycy są zgodni co do tego, że trafniejszym sformułowaniem jest mówienie o „ziemiach odzyskiwanych”, gdzie kładziemy akcent na proces. Na czym ten proces polega? Po pierwsze – na budowaniu wspólnoty, tożsamości mieszkańców Dolnego Śląska, mieszkańców Wrocławia. Pamiętajmy, że po roku 1945 każdy tutaj był skądś. Ludzie przyjeżdżali z różnych części Polski, a nawet Europy. Po drugie – chodziło o oswajanie tego, co obce. Tego, co Polacy zastali tu w 1945 roku. Od 35 lat, odkąd istnieje wolna Rzeczpospolita, możemy mówić o jeszcze jednym procesie. Procesie odzyskiwania historii, odkłamywania historii – co jest szczególnie istotne również dla mieszkańców naszego regionu. Przecież po roku 1945 przyjechały tu rodziny katyńskie, przyjechali ci, którzy ocaleli z ludobójstwa na Wołyniu, żołnierze Armii Krajowej. Przyjechali ci, którzy uciekali przed komunistycznym aparatem represji i tutaj szukali schronienia. Tutaj budowali swoją drugą tożsamość. Od 26 lat w proces odzyskiwania Dolnego Śląska, odzyskiwania historii, wpisuje się też wrocławski oddział Instytutu Pamięci Narodowej.
W liście skierowanym do uczestników Kongresu, odczytanym przez doradcę Prezydenta RP Beatę Kempę, prezydent Karol Nawrocki podkreślił znaczenie kolejnych edycji wydarzenia w popularyzowaniu polskiej historii oraz przybliżaniu działalności Instytutu Pamięci Narodowej:
Kolejne edycje Kongresu Pamięci Narodowej pozwalają ukazać polską historię w całym jej bogactwie i złożoności. Zainicjowałem to wydarzenie jako prezes Instytutu Pamięci Narodowej i dziś mogę z dumą stwierdzić, że rozwija się ono dynamicznie, przynosząc wspaniałe owoce. Daje też szansę szerokiej publiczności na zapoznanie się z działalnością Instytutu. Dzięki temu przedsięwzięciu tysiące uczestników mogą zobaczyć z bliska i docenić pracę ekspertów z IPN oraz nawiązać z nimi bezpośredni kontakt.
Szczególne miejsce w wystąpieniu dr. hab. Karola Polejowskiego zajęła rola młodego pokolenia oraz znaczenie edukacji historycznej w kształtowaniu świadomych obywateli.
Jeden z ojców polskiej niepodległości, Wincenty Witos, jeszcze przed odzyskaniem przez Polskę niepodległości powiedział rzecz, która nie straciła w ogóle na aktualności. Każdy młody Polak, który kończy szkołę, powinien być wyedukowany. Powinien znać geografię, historię, biologię, inne przedmioty, których się uczy. Najważniejszą rzeczą, najważniejszym zadaniem szkoły jest jednak to, by uczeń wychodził z niej Polakiem. Człowiekiem świadomym swojej historii, świadomym tradycji – i aby na tym budował całe swoje życie. Młodzi przyjaciele – to do Was, już niedługo, będzie należeć los Rzeczypospolitej!
Historia nie jest zamknięta w podręcznikach, archiwach i muzealnych gablotach. Żyje w rodzinnych opowieściach, fotografiach, przedmiotach, miejscach pamięci i wspomnieniach świadków. Może być fascynującą przygodą, doświadczeniem angażującym wszystkie zmysły i okazją do wspólnego spędzenia czasu.
Strefa Nowych Technologii
Na miejscu dostępna jest Strefa Nowych Technologii, która oblegana jest przez szkolną młodzież od pierwszych minut trwania wydarzenia. W Strefie znajdują się wszystkie projekty Biura Nowych Technologii – gry, filmy i aplikacje, zarówno na PC, jak i VR (wirtualną rzeczywistość). Ogromnym, przechodzącym nasze najśmielsze oczekiwania, zainteresowaniem cieszyły się projekty w wirtualnej rzeczywistości, zwłaszcza „Lotnicy”. Bardzo dziękujemy wszystkim odwiedzającym za serdeczność, uśmiechy i wymianę myśli. Szczególne podziękowania kierujemy do wytrwałej młodzieży, która cierpliwie czekała w kolejce do stanowisk VR.
Strefa Nowych Technologii to idealne miejsce do poznania zagadnienia immersyjnej edukacji historycznej i przybliżenia sobie tematu nauki poprzez nowe technologie. Zapraszamy wszystkich uczestników drugiego dnia wydarzenia.
Zobacz wszystkie projekty Biura Nowych Technologii
Przed nami drugi dzień Kongresu Pamięci Narodowej
Drugi, ostatni dzień Kongresu również będzie obfitował w moc atrakcji. Dla gości zaplanowano m.in. debatę ,,Jakiej polityki historycznej potrzebujemy? Między budowaniem wspólnoty a wojną o pamięć – perspektywa regionalna i międzynarodowa” czy spektakl dla dzieci „Miś Wojtek”. Na gości czekają również kolejne warsztaty filmowe, przedstawienia teatru edukacyjnego, panele dyskusyjne oraz Strefa Nowych Technologii.
